Vaker kans op zitplaats door slimmer plannen treininzet

Tijmen Voet 22 augustus 2019

Door slimmer te plannen waar en wanneer we onze treinen inzetten, kan NS reizigers meer zitplaatsen bieden in de trein. Hiervoor gebruiken we nieuwe algoritmes die zorgen voor een daling van het aantal sta-minuten van reizigers in de spits. Ons doel is om de inzet van onze treinen zo dicht mogelijk voor het moment van rijden te plannen, zodat we zo goed mogelijk voldoen aan de reizigersbehoefte. Dat vereist een andere manier van plannen dan we tot nu toe deden. De toekomst? Een planning die we de dag van tevoren maken.

Het spoor in Nederland is het drukst bereden spoor ter wereld. Dagelijks vervoeren we 1,3 miljoen reizigers met 2.700 rijtuigen. Je kan je voorstellen dat de optimale inzet van onze treinen een ingewikkelde puzzel is. Inmiddels zelfs te ingewikkeld voor het menselijke brein. Om de complexiteit het hoofd te bieden, gebruiken we steeds meer data en rekenmodellen. Voor treinplanningen geldt hetzelfde als weersvoorspellingen: hoe dichter op het nu, hoe betrouwbaarder deze data is.

Bewegende SGMm Sprinter
Plannen met algoritmes
We kunnen aan de hand van (geanonimiseerde) OV-chipkaartgegevens onze reizigersvraag steeds beter voorspellen. We weten nauwkeuriger dan ooit hoeveel mensen waar en wanneer in onze trein zitten. NS heeft algoritmes ontwikkeld waarmee we deze data omzetten naar een optimale inzet van onze treinen. In 2018 zorgde dit in de spits voor een zitplaatskans van meer dan 95%, ruim boven de met het ministerie afgesproken waarde.

Ook in 2019 verwachten we de kans op een zitplaats – ondanks de grote reizigersgroei – nagenoeg gelijk te kunnen houden.

Korter plannen op het nu
Het gebruik van algoritmes maakt dat we het plan steeds sneller kunnen maken. Tot voor kort kon NS maar één keer per jaar een plan voor de inzet van onze treinen maken, met name omdat het lang duurde om dit plan te vervaardigen. Vanaf 2018 maken we 4 keer per jaar een passend plan voor het komende kwartaal. Hierdoor kunnen we rekening houden met extra reizigers in september door de start van scholen, of minder reizigers in juni, juli en augustus door de zomervakanties. Vanaf volgend jaar maken we 6 plannen per jaar. Ons doel is om binnen twee jaar elke maand een plan te kunnen maken. Voor reizigers neemt hierdoor de kans op een zitplaats toe.

Ambities voor de toekomst
Uiteindelijk willen we onze rekenmodellen en ons planproces zo ontwikkelen dat we voor elke dag een plan kunnen maken en zo inspelen op de exacte reizigersaantallen op een specifieke dag. Dit vergt niet alleen een investering in slimme technologie, maar ook een goede begeleiding bij een nieuwe manier van werken voor meer dan 500 planners bij NS. Daarbij is kennis van en vertrouwen in deze rekenmodellen van belang om zo samen met onze algoritme-experts te werken aan een nog betere treinreis. Klik hier voor het laatste NS-nieuws.

Over de auteur

Tijmen Voet is sinds 2017 hoofd planning bij NS. Zijn afdeling plant de inzet van treinen en het treinpersoneel. Hij is bijna 10 jaar werkzaam binnen NS en bekleedde verschillende functies, onder andere als programmamanager van de HSL en projectmanager bij NS International.